NASA Science
ფოტოზე ვხედავთ მარსის პატარა თანამგზავრ ფობოსზე გადაჭიმულ სტიკნის კრატერს — უზარმაზარ, ფერადგამოკვეთილ კვალს, რომელიც HiRISE კამერამ გადაიღო მარსის ორბიტალური მზვერავის, Mars Reconnaissance Orbiter-ის ბორტიდან. ეს სურათი 2008 წლის მარტშია გადაღებული, როცა აპარატი ფობოსს დაახლოებით 6 000 კილომეტრის მანძილზე ჩაუფრინა.
სტიკნის კრატერს სახელი მათემატიკოს ქლოი ანჯელინ სტიკნი ჰოლს ეწოდა, რომელიც ასტრონომ ასაფ ჰოლის მეუღლე იყო. სწორედ ასაფ ჰოლმა აღმოაჩინა მარსის ორივე თანამგზავრი — ფობოსი და დეიმოსი — 1877 წელს. კრატერი 9 კილომეტრზე მეტია სიგანეში და ფობოსის დიამეტრის თითქმის ნახევარს იკავებს. მოკლედ, ეს ისეთი დარტყმა იყო, რომ პატარა მთვარეს კოსმოსური „ბზარი“ კი არა, თითქმის სრული დაშლა ემუქრებოდა.
ფობოსის ზედაპირის გრავიტაცია დედამიწისაზე 1/1000-ზე ნაკლებია, თუმცა კრატერის კედლებზე ჩამოსრიალებული ფხვიერი მასალის ზოლები მაინც ჩანს. კიდეებთან ღია მოლურჯო უბნები შესაძლოა შედარებით ახალი, ახლად露ენილი ზედაპირი იყოს. უცნაური ღარები კი ჯერ კიდევ გამოცანაა: ისინი შესაძლოა მოქცევითმა დაძაბულობამ ან თავად კრატერის წარმომქმნელმა შეჯახებამ შექმნა. საოცარი ფაქტი: სტიკნი ფობოსის დიამეტრის თითქმის 50%-ს ფარავს — მთვარემ, როგორც ჩანს, კოსმოსურ ბილიარდში ბურთი კი არა, მთელი მაგიდა მიიღო.
ამაღამ თბილისის ცაზე მთვარე ქალწულში იქნება — კლებადი ნამგალი, განათებული მხოლოდ 2%-ით, ხოლო მზე 18:29-ზე ჩავა. შეუიარაღებელი თვალით ვნახავთ ვენერას მორიელში, მარსსა და იუპიტერს ლომში, სატურნს კი ვერძში.
ასტროლოგების აზრით, ასეთი ცა გვახსენებს, რომ მცირე ზომა შესაძლებლობების საზომი არ არის — ფობოსიც კი დიდ კვალს ტოვებს.
📷 ფოტო: NASA Astronomy Picture of the Day, NASA Science · ორიგინალი
