NASA Science
ფოტოზე ჩანს ანტარქტიდის, კერძოდ კი სამხრეთ პოლუსის, ყინულში დაშვებული IceCube-ის დეტექტორის ერთ-ერთი სიმი. ინჟინრები მას ვიწრო, ვერტიკალურ ჭაში უშვებენ, რომელიც სპეციალური ცხელი წყლით გაადნეს. სიმზე ერთმანეთის მიყოლებით არის დამაგრებული კალათბურთის ბურთის ზომის სინათლის დეტექტორები. ჩაშვების შემდეგ ჭა ისევ იყინება და მოწყობილობები გამჭვირვალე ყინულში რჩება — თითქოს კოსმოსისთვის გაყინული ტელესკოპი ავაწყვეთ.
IceCube ჩვეულებრივი ტელესკოპისგან განსხვავდება: ის ვარსკვლავების ან გალაქტიკების ფოტოს კი არ იღებს, არამედ ნეიტრინოებს „იჭერს“. ეს თითქმის უმასო ნაწილაკები შორეული, უკიდურესად ენერგიული მოვლენებიდან მოდიან და ყინულის მოლეკულებთან შეჯახებისას სწრაფ მეორეულ ნაწილაკებს წარმოქმნიან. სწორედ ისინი ტოვებენ ლურჯ სინათლეს, რომელსაც დეტექტორები აფიქსირებენ.
ობსერვატორია თითქმის 100 ასეთ ჭას იყენებს და დაახლოებით ერთ კუბურ კილომეტრ ყინულშია გაშლილი. ერთი გასაოცარი ფაქტი: IceCube მსოფლიოში ყველაზე დიდი ნეიტრინოების დეტექტორია — კოსმოსის „უხილავ მესენჯერებს“ მთელ მილიარდ ტონამდე ყინულში ეძებს. აქ ყინული უბრალოდ სიცივის სიმბოლო აღარ არის; ის უზარმაზარ სამეცნიერო ინსტრუმენტად იქცა. ანტარქტიდაზე ტელესკოპის აწყობა კი ცოტა ჰგავს მაცივარში ინტერნეტის დაყენებას: რთულია, მაგრამ შედეგი საოცრად საინტერესოა.
ამაღამ თბილისის ცაზე ახალი მთვარე სასწორში იქნება და მისი განათება მხოლოდ 0.6% იქნება, ამიტომ შეუიარაღებელი თვალით თითქმის ვერ შევამჩნევთ; მზის ჩასვლა 18:26-ზეა. ცაზე შეუიარაღებელი თვალით გამოჩნდება ვენერა მორიელში, მარსი და იუპიტერი ლომში, სატურნი კი ვერძში.
ასტროლოგების აზრით, ასეთი ცა ბალანსის, შთაგონებისა და დიდი გეგმების ღამეს გვპირდება — თუმცა ნეიტრინოებს ჰოროსკოპი ჯერ ვერ შეუდგინეს.
📷 ფოტო: NASA Astronomy Picture of the Day, NASA Science · ორიგინალი
