არწივის ნისლეული — ვარსკვლავების კოსმოსური კონცერტი
ფოტოზე ვხედავთ არწივის ნისლეულს, კატალოგში ცნობილი როგორც M16 — ვარსკვლავთწარმოქმნის უზარმაზარ „ბაგა-ბაღს“ გველის თანავარსკვლავედის მიმართულებით. გამოსახულებაში ერთმანეთს ერწყმის ჰაბლის ხილულ სინათლეში გადაღებული დეტალები და ჩანდრას რენტგენული დაკვირვებები. ამიტომ აქ მხოლოდ ლამაზი ფერები კი არა, სხვადასხვა ტემპერატურისა და ენერგიის მქონე კოსმოსური პროცესებიც იმალება.
ნისლეულის ყველაზე შთამბეჭდავი ნაწილი ცივი აირისა და მტვრის გრძელი სვეტებია. მათ ხშირად „შექმნის სვეტებს“ უწოდებენ: შიგნით ახალი, კაშკაშა ვარსკვლავები იბადებიან, გარედან კი უკვე არსებული მასიური ვარსკვლავების ულტრაიისფერი გამოსხივება და ძლიერი ვარსკვლავური ქარები ამ სვეტებს ნელ-ნელა ძერწავენ და ანადგურებენ. ეს წარმოუდგენელი სტრუქტურები ჩვენგან დაახლოებით 6 500 სინათლის წლითაა დაშორებული — ანუ სინათლეს აქედან ჩვენამდე მოსაღწევად ექვს-ნახევარი ათასი წელი სჭირდება.
საინტერესოა ისიც, რომ M16-ის ქაოსური ვარსკვლავთწარმოქმნის გარემო შესაძლოა ჰგავდეს იმ ადგილს, სადაც ჩვენი მზე ჩამოყალიბდა. სპეციალურ ვიდეოში გამოსახულება ხმებადაც არის გადაქცეული: სონიფიკაციის ხაზი მარცხნიდან მარჯვნივ მოძრაობს, ხოლო ობიექტის ვერტიკალური მდებარეობა ბგერის სიმაღლეს განსაზღვრავს. მოკლედ, კოსმოსმა საკუთარი როკ-ჯგუფი შეკრიბა — დრამერი მტვერია, ვოკალისტები კი ახალშობილი ვარსკვლავები.
ამაღამ თბილისის ცაზე: მზის ჩასვლის შემდეგ, 18:15-ზე, შეუიარაღებელი თვალით მთვარე თხის რქის მიმართულებით გამოჩნდება, პირველი მეოთხედის ფაზაში და 46,9%-ით განათებული. ასევე ვენერას მორიელში, მარსსა და იუპიტერს ლომში, სატურნს კი ვერძში მოვძებნით, თუ ცა მოწმენდილია.
ასტროლოგების აზრით, ეს ციური დრამა გვახსენებს, რომ ცვლილება ზოგჯერ ვარსკვლავური დაბადების ისეთივე ბუნებრივი ნაწილია, როგორც ჰოროსკოპის ახალი გვერდის გადაშლა.
შეიძლება დაგაინტერესოთ
📷 ფოტო: NASA Astronomy Picture of the Day, NASA Science · ორიგინალი
